Ushqyerja e fëmijëve me gastroenterit

Gastroenteriti është një infeksion ngjitës shumë i zakonshëm tek fëmijët, i cili prek stomakun dhe zorrët në të njëjtën kohë, duke shkaktuar nauze, të vjella dhe diarre. Në vendin tonë është shkaku më i shpeshtë i shtrimit në spital në moshën pediatrike dhe është mirë që të mos e nënvlerësojmë sepse, sidomos te fëmijët nën pesë vjeç, është i lidhur ngushtë me rrezikun e dehidrimit. Lexoni më tej për të zbuluar se çfarë e shkakton, si ta dalloni atë, cila dietë është më e përshtatshme për të siguruar rikuperimin e shpejtë të foshnjave.

Zakonisht, gastroenteriti shkaktohet nga viruset (Rotavirus, Norovirus dhe Adenovirus), agjentët infektivë që janë shkaktarë të pothuajse të gjitha formave të gastroenteritit tek fëmijët, nga bakteret (Salmonella, Campylobacter jejuni dhe Escherichia coli), më të shpeshta kur udhëtoni jashtë vendit, dhe në raste të rralla nga parazitët (Giardia lamblia dhe Entamoeba histolytica).

Kur fëmija prek gastroenterit (sidomos në rastin e infeksioneve virale), simptomat e para do të jenë të vjella dhe diarre, të cilat në disa raste shfaqen së bashku me:

Ethe; Dhimbje stomaku; Mungesa e oreksit; Dhimbje koke; Lodhje, dobësi; Përgjumje

Çrregullimet kanë një periudhë të shkurtër inkubacioni dhe shfaqen një ose dy ditë pasi fëmija infektohet.

Mos harroni: sa më i vogël të jetë fëmija, aq më i madh është rreziku i dehidrimit (për shkak të numrit të jashtëqitjes, sasisë së jashtëqitjes, episodeve të të vjellave dhe vështirësisë në marrjen e sasisë së duhur të lëngjeve me ushqim).

Udhëzime të përgjithshme

Si prind, detyra juaj është të siguroheni që fëmija juaj të ketë një konsum të saktë të proteinave dhe kalorive (energjisë) duke i ofruar ushqime të thjeshta por të shijshme. Edhe pse fëmija juaj mund të kenë vështirësi në të ngrënë për shkak të të vjellave dhe diarresë, ushqyerja nuk duhet të ndërpritet kurrë. Duhet të ofroni vakte të vogla por shumë të shpeshta gjatë gjithë ditës, në mënyrë që të arrini nevojat ushqyese që garantojnë rikuperim të konsiderueshëm të peshës.

Ju duhet:

-Sigurohuni që fëmija të jetë i hidratuar mirë. Lexoni artikujt tanë të mëparshëm për të kuptuar se sa ujë duhet të konsumojë fëmija juaj sipas moshës.

-Preferoni metoda të thjeshta gatimi, pra pa yndyrna të shtuara, si avull, mikrovalë, pjekje etj., në vend të skuqjes, gatimit në tigan me sasi të bollshme vaji ose gjalpi.

-Shmangni ushqimet që janë më të vështira për t'u tretur, pra pjatat e pasura me yndyrë, të kripura ose pikante.

 

Ushqyerja me gji nuk duhet të ndërpritet asnjëherë edhe për shkak të vetive antimikrobike të qumështit të gjirit, i cili duhet ofruar sipas kërkesës, sepse në këtë mënyrë foshnja rihidratohet më shpejt.

 

 

Nëse fëmija ka të vjella:

-Prisni rreth 30 minuta nga episodi i fundit i të vjellave përpara se të fillonte rihidratimin oral.

-Filloni sasi të vogla të solucionit të rihidratimit të ftohtë: filloni me lugë çaji (5 ml) dhe më pas rrisni dozën sipas tolerancës së fëmijës.

-Jepini atij ushqim kur të vjellat të kenë pushuar për të paktën disa orë, duke preferuar ushqime të thata.

Nëse fëmija ka diarre:

-Mos e ushqeni me ushqime të pasura me sheqerna të thjeshta, pasi ato mund ta përkeqësojnë diarrenë. Në vend të kësaj, zgjidhni karbohidratet komplekse (si patate, oriz, makarona, bukë). Konsumimi i qumështit mund të kontribuojë në përkeqësimin e shkarkimeve diarreike për shkak të reduktimit të përkohshëm të laktazës, enzimave që e bëjnë laktozën (sheqerin e qumështit) të lirë për përthithje, veçanërisht në fëmijët e ndjeshëm. Shmangni atë gjatë diarresë dhe rifilloni konsumimin kur gastroenteriti të ketë kaluar.

-Kufizoni perimet për sa kohë që diarreja vazhdon, veçanërisht shmangni ato të papërpunuara dhe ushqimet e plota për shkak të përmbajtjes së lartë të fibrave.

Ushqime që nuk rekomandohen

-Pije të ëmbla si kola, sode portokalli, çaj i ftohtë, por edhe lëngje frutash (përfshirë lëngun e mollës) sepse, pavarësisht fjalëve "pa sheqer të shtuar", ato ende ofrojnë fruktozë (sheqer frutash).

-Pijet e ftohta në përgjithësi.

-Pije që përmbajnë kafeinë (të tilla si kola, pije energjike, etj.).

-Ëmbëlsirat si snacks me çokollatë, ëmbëlsira të mbushura me kremra të përpunuar, pasta, akullore, etj.

-Produkte të pjekura të buta dhe me sheqer (p.sh. briosh, kek etj.).

-Çamçakëz. Gjithashtu shmangni ato pa sheqer pasi përmbajnë disa ëmbëlsues (sorbitol, manitol dhe/ose ksilitol) të cilët mund të kenë një efekt laksativ, duke përkeqësuar kështu gjendjen.

-Ushqime  të pasura me fibra.

-Djathërat dhe djathërat pikantë.

-Salcice me yndyrë të lartë si dhe sallam .

-Fruta të thata me vaj (arra etj.), të sheqerosura dhe të thata (fiq, kumbulla). Shmangni rrushin, qershitë dhe hurmat pasi ato mund të kenë një efekt laksativ.

-Ushqimet yndyrore si gjalpi, dhjami, margarina, kremi etj., pasi mund ta bëjnë më të vështirë tretjen.

-Salca dhe patate të skuqura.

-Salca të përpunuara si majonezë, ketchup, mustardë  etj.

-Speci djegës, piper, kerri, xhenxhefil dhe erëza djegëse në përgjithësi, sepse mund të irritojnë mukozën e zorrëve.

Ushqimet e rekomanduara

-Orizi;

-Midis drithërave preferohen bukë të thekur, shkopinj buke, janë ndër ushqimet e para që rifuten në prani të të vjellave.

-Patatet, të cilat përmbajnë karbohidrate si makaronat dhe buka.

-Mishrat e zgjedhur në pjesë të privuara nga yndyra e dukshme si viçi, pula dhe gjel i detit. Mishi i shpendëve duhet të hahet pa lëkurë, sepse është pjesa më e pasur me yndyrë.

-Peshk pa yndyrë (levreku, krapi, etj.), i freskët ose i ngrirë, që duhet të hahet të paktën dy deri në tre herë në javë.

-Vezët e ziera, jo më shumë se dy në javë.

Proshutë e papërpunuar pa dhjamë.

-Bishtajoret duhen konsumuar vetëm si pure, për të eliminuar pjesën më fibroze që gjendet tek lëkurat.

-Lëng limoni për të veshur perime dhe sallatë, mund të përdorni edhe barëra aromatike si borziloku, rozmarina, sherebela, majdanozi etj.

-Lëng me perime, fillimisht vetëm patate dhe karrota pa perime të tjera.

-Ujë, të paktën 1.5 litra ujë mineral natyral në temperaturën e dhomës.

-Kos.

Si të shmangni infektimin?

Gastroenteriti mund të transmetohet nga një fëmijë i sëmurë tek një i shëndetshëm.

Në përgjithësi, infeksioni ndodh:

-Nëpërmjet kontaktit të drejtpërdrejtë, për shembull duke gëlltitur ujë, pije ose ushqim të kontaminuar.

-Nëpërmjet kontaktit indirekt, për shembull nëse fëmija sjell në gojë duart e ndotura me mikrobe ose nëse prek sipërfaqe ose përdor objekte të infektuara.

Për këtë arsye është mirë që fëmijët të lajnë duart shpesh dhe, nëse është e mundur, të përdorin një dezinfektues xhel.

Për të shmangur infektimin, duhet:

-Lani duart mirë para se të hani (rregull për të gjithë anëtarët e familjes).

-Kushtojini vëmendje ruajtjes dhe përgatitjes së ushqimit.

-Mos i ndani peshqirët, pecetat, ose enët me anëtarët e familjes.

-Lani veçmas çarçafët dhe të brendshmet.

-Rreziku i kontraktimit të gastroenteritit nga ushqimi ose uji i kontaminuar është më i madh kur udhëtoni në vende ku kushtet e higjenës dhe sigurisë ushqimore janë të këqija. Prandaj, duhet të jeni shumë të kujdesshëm kur udhëtoni jashtë vendit.

 

Masat e mëposhtme janë shumë të dobishme për të reduktuar këtë rrezik:

 

-Pini ujë vetëm nga shishet e ambalazhuara dhe të mbyllura;

-Shmangni pijet me kuba akulli, pasi ato mund të jenë bërë me ujë të kontaminuar;

-Lani dhëmbët vetëm me ujë në shishe dhe shmangni gëlltitjen e ujit në dush;

-Konsumoni vetëm ushqime të gatuara mirë, të servirura të ngrohta dhe me avull, sepse temperatura e lartë vret mikrobet.

Gjithmonë konsultohuni me mjekun pediater dhe atë nutricionist lidhur me problematikën që mund të ketë fëmija si dhe kalorazhin ushqimor të nevojshëm pas një gastroenteriti.

Shkak i simptomave të mund të jetë dhe intoleranca ushqimore. Trupi i fëmijës tuaj nuk toleron dot ushqime të caktuara, të cilat manifestohen me një simptomatikë më të gjatë gastrointestinale. Pranë Klinikës FitHealth ju mund të kryeni testin e intolerancës, shumë thjesht dhe shoqëruar me rekomandime ushqimore të personalizuara.