Glicemi e lartë? Çfarë duhet të hamë?

Sheqeri në gjak dhe glukoza

Vlerat e glukozës në gjak që lexojmë në analizat rutinë përcaktojnë përqendrimin e glukozës (sheqerit) që kemi në gjak.

Glukoza është një lëndë ushqyese jetike për trupin, sepse është burimi ynë kryesor i energjisë dhe gjithashtu karburanti i sistemit tonë nervor, përfshirë trurin.

Megjithatë, të kesh sheqer të lartë në gjak për një periudhë të gjatë kohore mund të çojë në sëmundje serioze, prandaj kontrolloni rregullisht nivelet e sheqerit në gjak.

Çfarë do të thotë të kesh sheqer të lartë në gjak?

Së pari, duhet të përcaktoni se cila vlerë e testit tregon nivel të lartë të glukozës në gjak (hiperglicemi).

Për të kuptuar nëse jemi në prani të vlerave të alteruara të glicemisë, mjafton një mostër e thjeshtë gjaku në mëngjes me stomakun bosh.

Vlerat normale të glukozës në gjak mund të variojnë nga 70 në 110 mg/dl.

Nëse sheqeri në gjak është ndërmjet 100 dhe 125 mg/dl, kjo është një gjendje e quajtur glicemi e alteruar esëll, e cila duhet ta shtyjë personin me që t'i kushtojë më shumë vëmendje stilit të jetës së tij.

Vlerat e glukozës në gjak të barabarta ose më të mëdha se 126 mg/dl, sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit, duhet të konsiderohen si simptoma të mundshme të diabetit (sëmundje e karakterizuar nga prania e niveleve të larta të glukozës në gjak, e cila predispozon për shumë komplikacione  shëndetësore).

Zakonisht, vlerat e buta të hiperglicemisë nuk janë shkak për shqetësim, pasi ato mund të kthehen në normalitet mjaft lehtë me regjim ushqimor dhe aktivitet fizik.

Megjithatë, hiperglicemia mund të bëhet e rrezikshme nëse vlera është shumë e lartë ose qëndron e lartë për një kohë të gjatë. Në këto raste, rreziku i zhvillimit të:

  • sëmundjet kardiovaskulare
  • dëmtimi i sistemit nervor (neuropatitë)
  • dëmtimi i veshkave (nefropatia diabetike) ose insuficienca e veshkave
  • dëmtimi i retinës (retinopati diabetike), e cila gjithashtu mund të çojë në verbëri.

Në një person normal, zakonisht, sheqeri në gjak rritet për shkak të konsumit të tepërt të karbohidrateve ose alkoolit dhe, në përgjithësi, marrjes së tepërt të ushqimit në krahasim me energjinë (kaloritë) që konsumohet (balanca e energjisë). Edhe një stil jetese e ulur ose aktiviteti i pamjaftueshëm fizik nuk ndihmon në përmirësimin e niveleve të glukozës.

 

Shkaqe të tjera të rritjes së sheqerit në gjak mund të jenë:

  • gjendje stresi;
  • një sëmundje e thjeshtë;
  • hipertiroidizmi;
  • sëmundje kronike të veshkave;
  • pankreatiti;
  • patologji onkologjike;
  • sëmundjet e sistemit endokrin (për fat të rralla);
  • dehidratim;
  • konsumimi i tepruar i barnave steroide, barnat kundër depresionit, diuretikët, HRT (terapi zëvendësuese hormonale), pilula kontraceptive, litium, fenitoinë, aspirinë.

Cilat janë disa nga shenjat që tregojnë se keni nivele të larta të sheqerit në gjak?

Sheqeri i lartë në gjak mund të jetë asimptomatik ose të manifestohet me simptoma jo specifike. Shpesh ju as nuk e vini re se e keni atë, prandaj thuhet se diabeti është një sëmundje dredharake. Simptomat zakonisht shfaqen kur sëmundja ka vite që ekziston:

ndjenja e lodhjes;

nevoja e shpeshtë për të urinuar, edhe gjatë natës;

etje e pazakontë ;

humbje peshe e papritur dhe e pashpjegueshme;

shikim i turbullt;

shërimi i ngadalshëm i plagëve.

Regjimi ushqimor për hipergliceminë: udhëzime të përgjithshme

Terapia dietike luan një rol themelor në trajtimin e hiperglicemisë. Dieta mesdhetare është sigurisht dieta më e mirë për ta parandaluar atë, por nëse sheqeri në gjak është tashmë i lartë, do të ishte mirë të ndiqni këto këshilla:

-Reduktoni konsumin e ëmbëlsirave, të të gjitha preparateve artizanale, industriale dhe shtëpiake që përmbajnë sheqerna të thjeshta (glukozë dhe saharozë), shurupe të të gjitha llojeve, pije me sheqer - përfshirë lëngjet - dhe alkoolike. Preferoni ujin natyral dhe drithërat, si buka, makaronat ose orizi.

-Zvogëloni marrjen totale ditore të yndyrës duke shmangur mishin me yndyrë, salçiçet, ushqimet e gatshme, patate të skuqura, produktet e pjekura industriale ose artizanale.

-Përdorni metoda të thjeshta gatimi, pra pa yndyrna të shtuara: në avull, të pjekur, të zier, të pjekur në skarë, në tenxhere me presion.

-Shoqëroni pjatat me vaj ulliri ekstra të virgjër të dozuar me një lugë çaji.

-Rritni konsumin e fibrave, veçanërisht të atyre të tretshme në ujë, të cilat janë në gjendje të ngadalësojnë thithjen e karbohidrateve dhe kolesterolit nga zorrët.

-Preferoni ushqime me indeks të ulët glicemik.

-Hidratoni veten siç duhet, duke pirë të paktën 1,5 litra ujë në ditë, duke përfshirë çajra bimore pa sheqer.

Për një regjim ushqimor të ekulibruar dhe të personalizuar, zgjidhjen e gjeni fare thjesht me FitHealth Catering. Një ushqim i shëndetshëm është çelsi drejt mbajtjes në kontroll të sheqerit në gjak.

 Kështu do të ulni riskun dhe për sëmundje të tjera që bashkëshoqërojnë diabetin!

Ja disa nga ushqimet që duhen shmangur:

-Sheqeri i bardhë dhe sheqeri kaf për të ëmbëlsuar ushqimet

-Reçel.

-Ëmbëlsirat si pasta, biskota, peta, pelte, puding, karamele, akullore.

-Fruta të ëmbëlsuara.

-Pijet me sheqer dhe pijet joalkoolike si kola, uji tonik, çaji i ftohtë, por edhe lëngjet e frutave, sepse ato përmbajnë në mënyrë natyrale sheqer (fruktozë), edhe nëse mbajnë fjalët "pa sheqer të shtuar".

-Salcat që përmbajnë sheqer si ketchup.

-Aditivë yndyrore si gjalpë, margarinë.

-Ushqime të pjekura dhe të skuqura, të cilat kërkojnë sasi të mëdha yndyre për t'u gatuar.

-Salcice.

-Alkooli.

Ja çfarë ushqimesh mund të hani:

-Perimet e gjalla dhe të ziera duhet të hahen në pjesë të mëdha për kontributin e rëndësishëm të fibrave. Në veçanti, rekomandohen perime me gjethe jeshile si marule, spinaq ose lakra jeshile.

-Peshk (i freskët ose i ngrirë), jo më pak se dy deri në tre herë në javë.

-Karbohidratet komplekse si makarona, elbi, bukë thekre, oriz i zier, oriz basmati etj. Preferoni drithërat (bukë integrale, tërshërë, thekër) sepse, falë përbërjes së tyre, rrisin marrjen e fibrave dhe reduktojnë pikun e glicemisë.

-Vaji i ullirit, i papërpunuar, 25 g në ditë garanton një furnizim të mirë me vitaminë E.

-Djathëra të freskët me pak yndyrë që duhen konsumuar disa herë në javë.

-Mishi, kryesisht i bardhë (që vjen nga prerje të buta dhe të privuar nga yndyra). Shpendët duhet të hahen pa lëkurë.

-Bishtajoret (qiqrat, fasulet, bizelet, fasulet, etj.) sepse janë një burim i rëndësishëm i proteinave bimore (për rrjedhojë mund të konsiderohen si pjata e dytë), megjithëse përmbajnë një sasi të vogël karbohidratesh, ato kanë një indeks të ulët glicemik dhe duket se redukton pikun e glicemisë. Rekomandohet t'i konsumoni një ose dy herë në javë.

-Qumësht dhe kosi i skremuar ose gjysëm i skremuar, sepse janë ushqime me indeks të ulët glicemik.

-Ujë, të paktën 1.5 litra në ditë (mundësisht ujë me përmbajtje të ulët minerale).

-Erëza dhe aromatizues. Janë ushqime me indeks të ulët glicemik që ndihmojnë në shijimin e pjatave duke reduktuar konsumin e kripës. Në veçanti, shafrani dhe xhenxhefili kanë qenë objekt i studimeve shkencore për efektet e tyre të mundshme të dobishme në diabetin.

Për më shumë këshilla të specializuara mund të konsultoheni me mjeken nutricioniste pranë Klinikës FitHealth. Mos harroni që një regjim ushqimor korrekt dhe një jetë aktive do t’ju mbrojnë nga gilcemia e lartë!