Barku i fryrë (meteorizmi): Nga se shkaktohet dhe si mund ta trajtojmë?

 Çfarë është meteorizmi?

 

Sistemi ynë tretës zakonisht përmban shumë gazra (p.sh. oksigjen, azot, dioksid karboni, metan, hidrogjen, etj.) që vijnë nga gëlltitja e ajrit, nga reaksionet midis sekrecioneve acide dhe alkaline ose nga proceset e fermentimit të zorrëve. Vëllimi i tyre ndryshon nga personi në person dhe, në të njëjtin individ, ai mund të pësojë luhatje shumë të mëdha nga dita në ditë. Kur këto gazra janë të tepërta, ato grumbullohen në traktin tretës dhe shkaktojnë një gjendje të quajtur fryrje (barku i fryrë). Ky çrregullim është shumë i bezdisshëm, si për faktin që krijon shqetësime të natyrës estetike, ashtu edhe sepse mund të shoqërohet me dhimbje dhe/ose ndryshime si kapsllëk ose diarre. Gjatë verës shumë njerëz, veçanërisht femrat, mund të vuajnë më shumë nga fryrjet e barkut për shkak të rritjes së temperaturës, pasi me nxehtësinë gazrat tentojnë të zgjerohen dhe të rrisin volumin e tyre, por edhe për shkak të rritjes së konsumit të frutave dhe perimeve, pasi një konsum i pakontrolluar i fibrave (veçanërisht nëse nuk shoqërohet me hidratimin e duhur) mund të shkaktojë fermentim të zorrëve dhe për rrjedhojë të rrisë prodhimin e gazit.

 

Simptomat e meteorizmit

Simptomat e para të një barku të fryrë (fryrje barku) përfaqësohen nga:

-ndjenja e plotësisë;  -distension i barkut; -emetimi i gazrave shpesh me erë të keqe;  -tinguj qartë të dëgjueshëm të zorrëve.

Meteorizmi nuk duhet nënvlerësuar sepse mund të jetë vetëm një shqetësim momental, por mund të jetë edhe sinjal i sëmundjeve të tjera si sindroma e zorrës së irrituar, intoleranca ushqimore, dispepsi, konstipacioni ose disbioza e zorrëve. Mund të shoqërohet edhe me faktorë psikologjikë si ankthi, depresioni dhe pagjumësia.

Ushqyerja për meteorizmin: udhëzime të përgjithshme

Ajo që hamë ndikon fuqishëm, drejtpërdrejt dhe tërthorazi, në prodhimin e gazit të zorrëve. Për të luftuar akumulimin e tepërt të tyre, është e nevojshme:

     -Siguroni një hidratim të mjaftueshëm gjatë gjithë ditës;

     -Reduktoni konsumin e sheqernave të thjeshta, pasi ato rrisin fermentimin e zorrëve;

     -Preferoni vakte të vogla dhe të shpeshta, të ngrëna ngadalë;

     -Gatim pa shtuar yndyrë (vaj, gjalpë etj.). Preferoni metoda të thjeshta gatimi si p.sh. zierja në avull, në skarë ose në tenxhere me presion në vend të skuqjes ose gatimit në tigan;

     -Mos përjashtoni ushqimet e pasura me fibra (si disa perime dhe bishtajore) nga dieta juaj për shkak të fuqisë së tyre meteorike, por kufizoni konsumimin e tyre në disa herë në javë.

    -Kryeni testin e intolerancës ushqimore për të kuptuar se cilat ushqime janë kthyer në toksike për zorrën tuaj. Një nga shenjat e intolerancës është pikërisht ndjesia e fryrjes.  Procedura është shumë e thjeshtë dhe mund të realizohet përmes një analize të thjeshtë gjaku. Ju mund të keni konsultën me mjeken nutricioniste si dhe një regjim ushqimor të personalizuar, nëse kryeni këtë test pranë klinikës FitHealth!

 

Barku i fryrë: cilat ushqime duhet të shmang?

     -Pije të gazuara dhe të ëmbla (kola, sode portokalli, limonadë etj.) etj;

     -Lëngjet e frutave të paketuara, sepse ato përmbajnësasi të larta sheqeri;

     -Ushqime industriale me përmbajtje të lartë majaje si buka sanduiç;

     -Majonezë, ketchup, mustardë dhe salca të tjera të përpunuara;

     -Ushqime të pasura me sheqerna të thjeshta si ëmbëlsira të mbushura me kremra, biskota, etj.

     -Çamçakëz, karamele dhe ushqime të tjera të ëmbëlsuara me alkoole sheqeri (sorbitol, manitol, ksilitol).

Barku i fryrë: çfarë mund të ha?

   - Mishi, i kuq dhe i bardhë, i ardhur nga prerje muskulare dhe i privuar nga yndyra e dukshme. Mishi i shpendëve duhet të hahet pa lëkurë, pasi është pjesa që përmban më shumë yndyrë;

   - Peshk të të gjitha llojeve, duke preferuar salmonin për përmbajtjen e lartë të acideve yndyrore të pangopura Omega-3;

   - Vezë, jo më shumë se dy deri në katër racione në javë;

   - Kos dhe qumësht pa laktozë, kefir;

    - Probiotikët, që duhet të merren në mënyrë ciklike për të ribalancuar florën e zorrëve;

    - Drithëra, duke ndryshuar zgjedhjen midis grurit, tërshërës, orizit, misrit, melit, hikërrorit, etj. Konsumoni drithëra të plota me moderim;

    - Perime. Finoku, në veçanti, ndihmon në zbutjen e fermentimeve të zorrëve dhe nxit nxjerrjen e gazrave;

    -Fruta, duke favorizuar pjeprin, dardhat, mollët, agrumet dhe ananasin. Boronica ka një veprim antifermentues, kështu që mund të jetë e dobishme në rast të ënjtjes së barkut;

    -Çajra bimor me fara kopër, nenexhik etj. pa sheqer të shtuar për të pirë mundësisht në fund të vaktit.

Meteorizmi: këshilla praktike

    -Kur ushqeheni, përtypuni ngadalë, pa entuziazëm dhe me gojë të mbyllur për të shmangur gëlltitjen e ajrit shtesë. Mos flisni duke e çuar kafshatën në gojë ose duke e përtypur;

    -Mos shkoni në shtrat (mos u shtrini) menjëherë pasi të keni ngrënë vaktin tuaj;

    -Shmangni faktorët stresues;

    -Bëni stilin tuaj të jetesës më aktiv (është e këshillueshme që të shkoni në punë në këmbë ose me biçikletë, të parkoni larg destinacionit tuaj, të shmangni përdorimin e ashensorit, etj.). 150 minuta aktivitet fizik në javë janë të mjaftueshme (idealisht 300 minuta) për të luftuar një mënyrë jetese sedentare;

    -Ndaloni ose në çdo rast reduktoni në mënyrë drastike pirjen e duhanit, pasi ai tenton të gëlltisë një sasi të caktuar ajri që favorizon ënjtjen e barkut;

    -Me këshillën e mjekut tuaj, ose me miratimin e tij, është e mundur të merrni probiotikët të cilët balancojnë florën e zorrës dhe përmirësojnë ndjesinë e fryrjes.